Laser PSLT i PASCAL mikropulsowy – jak leczymy jaskrę i siatkówkę?

Jaskra i choroby siatkówki to jedne z najczęstszych przyczyn nieodwracalnej utraty wzroku. Jeszcze kilkanaście lat temu laseroterapia wiązała się z ryzykiem uszkodzenia otaczających tkanek, ale nowoczesne technologie – takie jak laser PSLT i platforma PASCAL z trybem mikropulsowym – pozwalają działać precyzyjnie i z minimalnym obciążeniem dla oka.

Na czym polega selektywna trabekuloplastyka laserowa?

Selektywna trabekuloplastyka laserowa (SLT) to ambulatoryjny zabieg, w którym krótkie impulsy lasera oddziałują na komórki barwnikowe beleczkowania – struktury odpowiedzialnej za odpływ cieczy wodnistej z oka. Ciśnienie wewnątrzgałkowe spada, co spowalnia postęp jaskry. Zabieg trwa kilka minut, nie wymaga nacięcia ani zakładania szwów, a pacjent wraca do codziennych aktywności tego samego dnia. Energia pochłaniana jest niemal wyłącznie przez melaninę w beleczkowaniu, a otaczające tkanki pozostają nienaruszone.

PSLT – wzorcowa trabekuloplastyka laserowa

PSLT (Pattern Scanning Laser Trabeculoplasty) to odmienna metoda trabekuloplastyki. Laser PSLT do leczenia jaskry wykorzystuje impulsy o długości fali 577 nm (żółty) i czasie trwania rzędu milisekund, podczas gdy SLT pracuje z falą 532 nm (zieloną) i ultrakrótkimi impulsami nanosekundowymi. Fala 577 nm jest dobrze absorbowana zarówno przez melaninę, jak i przez oksyhemoglobinę. W przypadku lasera PSLT istotna jest przede wszystkim wysoka absorpcja fali przez melaninę przy mniejszym rozproszeniu niż w przypadku fali zielonej stosowanej w SLT – właściwości te pozwalają uzyskać efekt terapeutyczny przy niższej energii impulsu. Z kolei absorpcja przez oksyhemoglobinę stanowi dodatkowy atut przy zabiegach na naczyniach siatkówki. PSLT różni się od SLT także mniejszą średnicą plamki (ok. 100 µm wobec 400 µm) i wzorcowym trybem aplikacji (pattern), który umożliwia równomierne rozmieszczenie impulsów na beleczkowaniu.

PSLT vs SLT – różnice w laserowym leczeniu jaskry

Porównując trabekuloplastykę laserową SLT i PSLT, trzeba wskazać, że cel obu metod jest taki sam: obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego przez poprawę odpływu cieczy wodnistej. Mechanizm działania jest jednak odmienny. SLT opiera się na ultrakrótkich impulsach nanosekundowych, które selektywnie oddziałują na komórki barwnikowe beleczkowania. PSLT stosuje dłuższe impulsy milisekundowe i mniejszą plamkę, działając w trybie podprogowym – poniżej progu widocznej koagulacji tkanki. W dotychczasowych badaniach PSLT wykazywała podobny profil skuteczności i bezpieczeństwa co SLT, przy lepszej tolerancji bólowej zabiegu.

Kiedy warto zdecydować się na leczenie jaskry laserem?

Leczenie jaskry bez operacji, przy użyciu lasera, zyskuje coraz więcej zwolenników wśród okulistów. Krople obniżające ciśnienie śródgałkowe są skuteczne, lecz wymagają codziennego stosowania przez wiele lat, a badania wskazują, że 40–60% pacjentów nie przestrzega zaleceń. Trabekuloplastyka (SLT i PSLT) może być terapią pierwszego rzutu – zamiast kropli – lub ich uzupełnieniem. Badanie LiGHT z 2019 r. wykazało, że SLT jako leczenie pierwszego wyboru dawała co najmniej równie dobre wyniki co farmakoterapia. Laser sprawdza się szczególnie u pacjentów, którzy mają trudności manualne, nie tolerują leków miejscowych lub potrzebują dodatkowego obniżenia ciśnienia.

Laseroterapia siatkówki – co to za procedura i kiedy się ją stosuje?

Fotokoagulacja siatkówki laserem polega na precyzyjnym podgrzaniu i zamknięciu wybranych fragmentów tkanki siatkówkowej wiązką laserową. Celem bywa zniszczenie nieprawidłowych naczyń krwionośnych, uszczelnienie miejsc przecieku lub „przyspawanie” siatkówki do podłoża, gdy grozi jej odwarstwienie. Wskazania obejmują m.in. retinopatię cukrzycową, okluzje naczyń siatkówkowych, zwyrodnienia obwodowe z otworami oraz centralną chorioretinopatię surowiczą. W wariancie panretinalnym (PRP) laser obejmuje rozległe obszary obwodowej siatkówki – stosuje się go w retinopatii cukrzycowej proliferacyjnej, by zahamować wzrost patologicznych naczyń. Z kolei fotokoagulacja ogniskowa celuje w konkretne miejsca przecieku, np. w cukrzycowym obrzęku plamki.

Mikropulsowa fotokoagulacja siatkówki – łagodniejsze podejście

Tradycyjna fotokoagulacja trwale uszkadza naświetlane obszary, niszcząc zarówno nabłonek barwnikowy, jak i fotoreceptory. Laser mikropulsowy działa na innej zasadzie – wiązka podzielona jest na ultraszybkie impulsy (kilkadziesiąt mikrosekund), oddzielone przerwami, dzięki czemu tkanka między impulsami się ochładza. Energia dociera do komórek nabłonka barwnikowego (RPE), stymulując ich regenerację bez koagulacji termicznej i niszczenia fotoreceptorów.

Mikropulsowa fotokoagulacja siatkówki znajduje zastosowanie w leczeniu cukrzycowego obrzęku plamki, obrzęku plamki w okluzji żył siatkówkowych i centralnej chorioretinopatii surowiczej. Ponieważ nie powstają trwałe blizny, leczenie można powtarzać bez kumulacji uszkodzeń.

Laser PASCAL w okulistyce – platforma do zabiegów na siatkówce

Platforma PASCAL (Pattern Scan Laser) umożliwia jednoczesne nanoszenie wzorców złożonych z wielu punktów koagulacji, zamiast aplikowania ich pojedynczo, co skraca czas zabiegu i zmniejsza dyskomfort pacjenta. Laser mikropulsowy w okulistyce, dostępny w ramach platformy PASCAL, łączy zalety laseroterapii wzorcowej z oszczędnością tkanek charakterystyczną dla trybu mikropulsowego. Zabieg przebiega ambulatoryjnie – po znieczuleniu kroplami lekarz zakłada soczewkę kontaktową i kieruje wiązkę na siatkówkę. Procedura trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut, a po jej zakończeniu pacjent może odczuwać lekkie podrażnienie oka i przejściowe wrażenie olśnienia, które ustępuje w ciągu kilku godzin.

Zabieg laserowy na jaskrę – cena i bezpieczeństwo

Zarówno trabekuloplastyka, jak i fotokoagulacja siatkówki to zabiegi o wysokim profilu bezpieczeństwa. Przy SLT i PSLT może wystąpić przejściowy wzrost ciśnienia, łagodny stan zapalny lub dyskomfort. Przy fotokoagulacji siatkówki możliwe są ubytki w polu widzenia (zwłaszcza po PRP) lub przejściowy obrzęk plamki. Trzeba przy tym pamiętać, że żaden zabieg laserowy nie cofa uszkodzeń – celem jest zahamowanie postępu choroby i ochrona pozostałej funkcji wzrokowej, dlatego wczesne rozpoznanie ma tak duże znaczenie. Cena zabiegu laserowego na jaskrę zależy od technologii i zakresu leczenia. SLT bywa dostępna w ramach NFZ, natomiast PSLT jako nowsza technologia jest wykonywana głównie odpłatnie.

Leczenie jaskry laserem i leczenie chorób siatkówki w Krakowie

W gabinecie OKOAKCENT dysponujemy laserem PSLT do trabekuloplastyki w jaskrze i platformą PASCAL z trybem mikropulsowym do leczenia chorób siatkówki. Każdego pacjenta kwalifikujemy do zabiegu po szczegółowej diagnostyce – od pomiaru ciśnienia śródgałkowego, przez OCT, po badanie dna oka. Jeśli zmagasz się z jaskrą, zmianami na siatkówce w przebiegu cukrzycy lub innym schorzeniem wymagającym laseroterapii, zapraszamy na konsultację do naszego gabinetu w Krakowie. Wczesna diagnoza i nowoczesne leczenie pomagają zachować wzrok na lata.